3D baskıda en sık karşılaşılan soru: "Hangi malzemeyi kullanmalıyım?" PLA ve PETG, masaüstü 3D baskının en popüler iki filamenti. İkisi de güvenilir, ikisi de erişilebilir — ama aynı işe uygun değiller. Bu yazıda her iki malzemeyi teknik özellikleriyle karşılaştırıyor, hangi projede hangisini seçmeniz gerektiğini somut örneklerle anlatıyoruz.
PLA nedir?
PLA (Polilaktik Asit), mısır nişastası bazlı biyobozunur bir termoplastiktir. Düşük sıcaklıkta erir, kokusuzdur ve neredeyse hiç çarpılma (warping) yapmaz. Bu özellikleri sayesinde 3D baskıya yeni başlayanlar için ilk tercihtir.
Yüzey kalitesi oldukça yüksektir; ince detayları ve keskin köşeleri başarıyla basar. Ancak ısıya dayanıklılığı düşüktür — yaklaşık 55–60°C üzerinde yumuşamaya başlar. Mekanik dayanımı orta seviyededir; darbe aldığında esnemek yerine kırılma eğilimindedir.
PLA baskı ayarları
Nozzle sıcaklığı: 190–220°C. Tabla sıcaklığı: 20–60°C (ısıtmasız tabla ile de çalışır). Fan: %100. Baskı hızı: 40–70 mm/s. Isıtılmış tabloya gerek duymadan bile iyi yapışma sağlar, bu da onu en kolay basılabilen filament yapar.
PETG nedir?
PETG (Polietilen Tereftalat Glikol), pet şişelerden tanıdığınız PET malzemenin 3D baskıya uyarlanmış versiyonudur. PLA'ya göre belirgin şekilde daha esnek, daha dayanıklı ve ısıya karşı çok daha dirençlidir.
Darbe aldığında kırılmak yerine eğilir; bu özellik onu fonksiyonel parçalar için güçlü bir aday yapar. Hafif yarı saydam yapısı vardır ve kimyasal direnci PLA'dan üstündür. Dezavantajı ise baskı sırasında stringing (ipliklenme) eğilimi ve PLA kadar kolay olmayan tabla yapışmasıdır.
PETG baskı ayarları
Nozzle sıcaklığı: 220–250°C. Tabla sıcaklığı: 70–85°C. Fan: %30–50 (tam fan önerilmez). Baskı hızı: 30–55 mm/s. Isıtılmış tabla zorunludur. İlk katman hızını düşük tutmak yapışma sorunlarını büyük ölçüde çözer.
Karşılaştırma tablosu
| Özellik | PLA | PETG |
|---|---|---|
| Baskı kolaylığı | Çok kolay | Orta |
| Isı dayanımı | ~60°C | ~80°C |
| Darbe dayanımı | Düşük (kırılgan) | Yüksek (esnek) |
| Yüzey kalitesi | Mükemmel | İyi |
| Stringing eğilimi | Düşük | Yüksek |
| UV dayanımı | Düşük | Orta |
| Gıdaya uygunluk | Sınırlı | Uygun* |
| Fiyat (ortalama) | ₺350–500 / kg | ₺450–650 / kg |
* Gıdaya uygunluk filament markasına ve baskı koşullarına göre değişir.
Hangi projede hangisini seçmeli?
PLA tercih edin
Prototip ve konsept modeller, dekoratif objeler, figürinler, mimari maketler, düşük stresli mekanik parçalar, masaüstü organizer gibi iç mekân aksesuarları ve detay kalitesinin ön planda olduğu her baskı. Isıya veya darbelere maruz kalmayacak görsel parçalarda PLA en iyi sonucu verir.
PETG tercih edin
Fonksiyonel mekanik parçalar, dış mekân kullanımı gereken objeler, su veya neme temas edecek parçalar, araç içi aksesuarlar (sıcaklık farkı nedeniyle), yiyecekle temas potansiyeli olan kaplar ve tekrarlı strese maruz kalacak klipsler, menteşeler veya bağlantı elemanları.
Sıkça yapılan hatalar
PLA'yı araç içinde bırakmak: Yaz aylarında araç içi sıcaklık 70°C'yi aşabilir. PLA erir ve deforme olur. Bu kullanım için mutlaka PETG veya ABS tercih edin.
PETG'yi tam fanla basmak: PLA alışkanlığıyla fanı %100'e ayarlamak katmanlar arası yapışmayı zayıflatır. PETG'de %30–50 fan yeterlidir.
PETG'de tabla mesafesini ihmal etmek: PETG tablaya fazla yakın basılırsa cam tablaya kalıcı olarak yapışabilir. İlk katman Z-offset değerini PLA'ya göre bir miktar yükseltmek tablayı korur.
Sonuç
Eğer görsel kalite, detay ve baskı kolaylığı önceliğinizse PLA seçin. Eğer dayanıklılık, esneklik ve ısı direnci gerekiyorsa PETG seçin. İkisi birbirinin rakibi değil — birbirini tamamlayan malzemeler. Projenizin gereksinimlerini doğru tanımlarsanız doğru filament kendini gösterir.
Hangi malzemenin projenize uygun olduğundan emin değil misiniz? Bize modelinizi gönderin, birlikte karar verelim.